بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ * ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ . . . . « 1 » لِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً هُمْ ناسِكُوهُ فَلا يُنازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ وَ ادْعُ إِلى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى هُدىً مُسْتَقِيمٍ . « 2 » إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ * فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ . « 3 » و اما بعد ، سرلشكر ابراهيم پاشا رفعت مىگويد : مدتها در آرزوى تشرف به مكه و انجام مناسك حج بودم و همواره خداى خود را در به دست آوردن اين توفيق و انجام مناسك حج و ديدار خانه‌اش ، ندا مىدادم . تا اين كه آرزويم ، پس از استغاثه‌هاى فراوان به درگاه احديّتش ، مورد اجابت قرار گرفت ( و بارك في دعوتي كما بارك لإبراهيم في دعوته الطيّبة الّتي أحيت أمّة إلى يوم القيامة و عمّرت قطرها الجدب و نشرت فيه المدينة الصادقة و الشرعة القائمة ) و در سال 1318 ه . ( 1901 م . ) به عنوان « رييس محافظان كاروان » تعيين گرديدم و به شكرانهء نعمتى كه خداوند بارى تعالى به من ارزانى داشت ، تصميم گرفتم سفر خود را ، از اولين گامى كه برمىدارم تا واپسين لحظات آن ، به گزارش درآورم تا مردم و آيندگان از آن بهره برده و چراغ راه آنان ، در هنگام حج بيت اللّه گردد . از كوچك و بزرگ آنچه كه ديدم و يا شنيدم ، همه را به قلم تحرير درآوردم . گرچه در اين سفر ، گاه به چشم‌اندازهاى بسيار زيبا و آثار ارزشمند و ديدنيهاى دلكش برخورد مىكردم و در توصيف آنها مىكوشيدم . ليكن اقرار مىكنم كه

--> ( 1 ) - حج : 30 - 26 ( 2 ) - حج : 67 ( 3 ) - آل عمران : 96 و 97 .